Ουκρανία – Ρωσία: η Wise Daedalus απαντά στον πόλεμο που φτάνει ως το τραπέζι μας

Νομίζουμε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι μακριά μας. Ότι αφορά σύνορα, στρατούς και διπλωμάτες. Κι όμως, κάτω από τα χαρακώματα κρύβεται κάτι που αγγίζει κάθε σπίτι: το χώμα από το οποίο εξαρτάται το ψωμί του κόσμου.

Στην Wise Daedalus δουλειά μας είναι ο κίνδυνος. Τον μελετάμε, τον μετράμε και στεκόμαστε δίπλα σε όσους χτυπά. Γι’ αυτό η απάντησή μας είναι καθαρή: όχι στον πόλεμο.

Το χώμα που αξίζει όσο ο χρυσός

Πριν μιλήσουμε για μέτωπα, ας μιλήσουμε για το έδαφος. Η «μαύρη γη», που πήρε το όνομά της από τη ρωσική λέξη «τσερνοζιόμ», είναι ένας πολύ σπάνιος τύπος χώματος. Όπως αναφέρει πρόσφατο αφιέρωμα, πολλοί τη θεωρούν το καλύτερο έδαφος για καλλιέργεια στον κόσμο. Ο λόγος φαίνεται αμέσως:

  • Έχει περιεκτικότητα σε χούμο από 4% έως και 16%.
  • Περιέχει φωσφορικό οξύ, φωσφόρο και αμμωνία.
  • Το βάθος της ξεπερνά συχνά το 1 μέτρο και στην Ουκρανία φτάνει έως και τα 6 μέτρα.
  • Είναι τόσο πλούσια, που συχνά δεν χρειάζεται καν λιπάσματα.

Σε έναν πλανήτη που αναζητά τρόπους να θρέψει όλο και περισσότερους ανθρώπους, ένα τέτοιο χώμα δεν είναι απλώς γη. Είναι δύναμη.

Λίγες χώρες, τεράστια δύναμη

Η μαύρη γη δεν είναι μοιρασμένη δίκαια. Στον πλανήτη υπάρχουν μόνο δύο μεγάλες ζώνες της: η μία ξεκινά από τη βορειοανατολική Ουκρανία, περνά από την κεντρική και τη νότια Ρωσία και φτάνει στη νότια Σιβηρία, ενώ η δεύτερη απλώνεται στη Βόρεια Αμερική.

Οι αριθμοί του αφιερώματος δείχνουν γιατί η υπόθεση αφορά όλους μας:

  • Η Ρωσία κατέχει περίπου το 45% της παγκόσμιας μαύρης γης.
  • Στην Ουκρανία, περίπου το 65% των καλλιεργήσιμων εδαφών είναι μαύρη γη.
  • Ρωσία, Ουκρανία και Καζακστάν μαζί ελέγχουν πάνω από το 70% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων μαύρης γης στον κόσμο.
  • Αν το ουκρανικό τσερνοζιόμ περνούσε πλήρως σε ρωσικό έλεγχο, το μερίδιο της Ρωσίας θα έφτανε περίπου στο 70% έως 75% του συνόλου.

Ο πόλεμος για το αύριο της τροφής

Σύμφωνα με το ίδιο αφιέρωμα, μια τέτοια εξέλιξη δεν θα ήταν μια μικρή εδαφική αλλαγή. Θα σήμαινε παραχώρηση του ελέγχου των πιο παραγωγικών εδαφών του κόσμου, με επιπτώσεις για δεκαετίες στην επισιτιστική ασφάλεια, στις γεωργικές αγορές και στην πολιτική επιρροή.

Με απλά λόγια, το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος ελέγχει ένα κομμάτι γης. Είναι ποιος θα έχει στα χέρια του τη δυνατότητα να θρέφει μεγάλα τμήματα του πλανήτη. Το ψωμί, το λάδι και το φαγητό της οικογένειας μπορούν να γίνουν κομμάτι ενός παιχνιδιού ισχύος, χωρίς κανείς από εμάς να το έχει επιλέξει.

Υπάρχει και άλλος δρόμος

Την ώρα που η γη γίνεται πεδίο μάχης, κάπου αλλού στην Ευρώπη άνθρωποι δουλεύουν για το αντίθετο. Το EIT Food, που ιδρύθηκε από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας της Ε.Ε., συνδέει εκατοντάδες νεοφυείς επιχειρήσεις, κορυφαία πανεπιστήμια, επενδυτές και μεγάλες εταιρείες. Στόχος του είναι ένα ανθεκτικό, βιώσιμο και υγιές σύστημα τροφίμων, ικανό να θρέψει σχεδόν 10 δισεκατομμύρια ανθρώπους, μειώνοντας το περιβαλλοντικό κόστος.

Στηρίζει τις νέες ιδέες σε τρία στάδια:

  • Launch: εξάμηνο πρόγραμμα που βοηθά ερευνητές και ιδρυτές να μετατρέψουν την έρευνά τους σε εμπορική πρόταση.
  • Accelerate: πρόγραμμα επιτάχυνσης με έως 50.000 ευρώ άμεση χρηματοδότηση για ώριμα πρωτότυπα.
  • Scale: το δίκτυο RisingFoodStars, που φέρνει ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις κοντά σε περισσότερους από 100 εταιρικούς εταίρους και 30+ επενδυτές.

Η βελγική Fyteko είναι ένα ζωντανό παράδειγμα. Εντάχθηκε στους RisingFoodStars το 2021 και το 2022 έλαβε 500.000 ευρώ από το Startup Impact Fund του EIT Food. Έτσι κλιμάκωσε την παραγωγή βιομορίων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα των φυτών σε συνθήκες στρες.

Η εικόνα δύσκολα ξεχνιέται: από τη μία, επιστήμονες που προσπαθούν να κάνουν ένα φυτό να αντέξει. Από την άλλη, ένας πόλεμος πάνω στα πιο εύφορα χώματα του κόσμου.

Γιατί απαντά μια ασφαλιστική εταιρεία

Γιατί η ασφάλιση γεννήθηκε από μια βαθιά ανθρώπινη ιδέα: κανείς δεν πρέπει να μένει μόνος απέναντι στην καταστροφή. Μοιραζόμαστε τον κίνδυνο για να αντέχουμε μαζί.

Ο πόλεμος κάνει ακριβώς το αντίθετο. Φορτώνει τον κίνδυνο σε ανθρώπους που δεν τον επέλεξαν ποτέ: σε αγρότες, σε οικογένειες, σε παιδιά. Κι όταν απειλείται η τροφή, κανείς δεν μπορεί να νιώθει πραγματικά ασφαλής, όσο μακριά κι αν βρίσκεται από το μέτωπο.

Η απάντησή μας

Στην Wise Daedalus πιστεύουμε ότι η γη υπάρχει για να σπέρνεται, όχι για να γίνεται πεδίο μάχης. Ότι τα χέρια φτιάχτηκαν για να δουλεύουν, να χτίζουν και να αγκαλιάζουν. Και ότι κάθε παιδί, όπου κι αν γεννήθηκε, αξίζει ένα αύριο με ψωμί στο τραπέζι και ειρήνη στον ουρανό του.

Όχι στον πόλεμο. Ναι στη ζωή.

Κωνσταντίνος Φωτόπουλος
CEO, Wise Daedalus